ترامپ در دور دوم؛ تحولات بنیادین در سیاست داخلی و خارجی آمریکا در یک سالگی
محمد داود اسحاقزهی «یوسفی»
یک سال از بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید گذشته و آمریکا چه در عرصه سیاست خارجی و چه در فضای سیاسی داخلی خود، روزهای نا آرامی را تجربه میکند.
دونالد ترامپ در ژانویه ۲۰۲۵ برای بار دوم رئیس جمهور آمریکا شد.
یک سال از آغاز دوره دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ میگذرد و دولت او تحولات چشمگیری در سیاست داخلی و خارجی آمریکا ایجاد کرده است.
در داخل کشور، نیروهای نظامی در چندین شهر مستقر شدهاند؛ بیش از ۲ هزار نیروی گارد ملی اوت ۲۰۲۵ به واشنگتن دیسی و حدود ۷۰۰ تفنگدار دریایی ژوئن همان سال به لسآنجلس فرستاده شدند. در مرز مکزیک نیز بیش از ۱۰ هزار نظامی حضور دارند و در ماه مه ۲۰۲۵، یک هزار و ۱۱۵ نیروی اضافی به این منطقه افزوده شد.
همزمان، کنترل او بر حزب جمهوریخواه بیرقیب باقی مانده و بیش از ۹۰ درصد اعضای حزب از او حمایت میکنند، در حالی که کنگره از نظارتهای کلیدی بر فروش تسلیحات و کمکهای خارجی چشمپوشی کرده است.
در عرصه خارجی، ترامپ از سپتامبر تاکنون دستکم ۱۹ حمله به ۲۰ کشتی در دریای کارائیب و اقیانوس آرام شرقی انجام داده که دستکم ۷۵ کشته بر جای گذاشته است.
و نیز در عرصه بینالملل، ترامپ بشدت بر یکجانبهگرایی و تمرکز بر نیمکره غربی تأکید کرد و چین را به حاشیه راند. بر خلاف پیشبینیها که بر اولویت رقابت با چین در حوزه فناوری و امنیت تمرکز داشت، دولت دوم ترامپ مسائل اقتصادی با چین را محدود به تعرفهها و توافقهای تجاری کرد. این تغییر مسیر موجب تعجب کارشناسان و متحدان آمریکا شد، زیرا نگرانیهای راهبردی و امنیتی چین به شکل کماهمیتتری در سیاست خارجی ترامپ دیده میشد.
در غرب نیمکره، ترامپ اقدامات گستردهای برای اعمال فشار بر مکزیک و ونزوئلا انجام داد. تهدید به استفاده از نیروهای نظامی علیه باندهای مواد مخدر در مکزیک و عملیات خشونتآمیز در کارائیب و اقیانوس آرام علیه ونزوئلا، موجب نگرانی بینالمللی شد. ترامپ از سپتامبر تاکنون دستکم ۱۹ حمله به ۲۰ کشتی در دریای کارائیب و اقیانوس آرام شرقی انجام داده که دستکم ۷۵ کشته بر جای گذاشته است.
این اقدامات، علاوه بر افزایش احتمال مهاجرت غیرقانونی، انتقاد گسترده جامعه بینالمللی و نهادهای مدنی را به دنبال داشت.
سیاست خارجی ترامپ، با کاهش مشارکت آمریکا در نهادهای چندجانبه و بیتوجهی به متحدان اروپایی، موجب کاهش نفوذ جهانی ایالات متحده شد. این روند، فرصتهای جدیدی برای چین و دیگر قدرتهای رقیب ایجاد کرده و ممکن است نظم جهانی را به سمت قطبهای متعدد و مناقشات شدیدتر سوق دهد.
سال اول دوره دوم ترامپ، با پیشبینیپذیری در برخی اقدامات و شگفتیهای غیرمنتظره در دیگر حوزهها همراه بود. اقدامات داخلی و خارجی او، تعادلهای حساس در روابط مدنی و نظامی و ساختارهای نظارتی قانون اساسی را تحت تأثیر قرار داده است. اگر کنگره و نهادهای مدنی واکنش مناسب نشان دهند، میتوان مسیر دوره دوم را تغییر داد و سیاستها را به سمت کنترلشدهتر هدایت کرد اما در صورت ادامه روند فعلی، احتمال دارد تعادل قوا در داخل و نفوذ جهانی آمریکا بشدت کاهش یابد و نظام بینالملل وارد مرحلهای از بیثباتی و رقابت شدید شود.
در سطح جهانی، تمرکز ترامپ بر نیمکره غربی و کاهش توجه به رقبای کلیدی همچون چین، ممکن است توازن قدرت را به نفع کشورهای رقیب تغییر دهد. متحدان سنتی آمریکا بهرغم تمایل به همکاری، قادر به جایگزینی نقش رهبری واشنگتن نیستند و خلأ قدرت میتواند به تغییرات بنیادین در نظم جهانی منجر شود.