گزارشی از برگزاری سمینار (مقایسه نظام اسلامی با سایر نظام‌ها)

روز شنبه (۲۸ اسد سال ۱۴۰۲ه‌ش)  انجمن دینی قلم و بیان، سمیناری را تحت عنوان «مقایسه نظام اسلامی با سایر نظام‌ها» باحضور علماء، استادان پوهنتون، فرهنگیان و جوانان فرهیخته ولایت نیمروز برگزار کرد.

در این محفل جناب استاد بسم الله «اکرمی»، مولانا محمد صدیق «بنی کمال» و مولانا احمدالله «حبیبی»  هر یک به‌ترتیب در این سمینار علمی، به ایراد سخن پرداختند.

استاد بسم الله «اکرمی» در موضوع نظام اجتماعی اسلام و مقایسه آن با سایر نظام‌ها صحبت کردند.

وی ابتدا معنای نظام را واضح ساختند و فرمودند:

به سلسله قوانینی که برای بهتر زیستن انسان‌ها گذاشته می‌شود نظام می‌گویند.  در ادامه گفتند: خداوند متعال انسان را یک موجود اجتماعی خلق کرده است و اجتماع ابعاد مختلفی دارد که عبارتند از:  معاملات، معاشرات، اخلاقیات و روابط انسانی.

خداوند متعال می‌فرماید: يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَىٰ وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا….

این آیه نشان‌دهند این است که انسان یک موجود اجتماعی است. و تشویقی برای اجتماعی بودن انسان‌ها است.

در ادامه فرمودند: ما دو نوع نظام در دنیا داریم:

۱. نظام الهی و دینی؛

۲. نظام انسانی و وضعیِ بشر.

نظام‌های دینیِ قبل از اسلام همه موقتی بوده اما تنها نظام ابدی همانا نظام اسلام است. وی در ادامه اظهار داشتند: اسلام است که انسان‌ها را به اخلاق‌مداری دعوت می‌کند؛ موردی که در دیگر نظام‌ها دیده نمی‌شود.  از برنامه‌های نظام اسلامی در بخش اجتماع می‌توان به ازدواج، تعاون و همکاری، نیکی به والدین و اعضای خانواده، برخورد نیک با همسایگان، صداقت در ارتباط‌ها و حفظ کردن حریم دیگران اشاره کرد،  مواردی که در دیگر نظام‌های ساخته‌ی دست بشر کمتر دیده می‌شود. یکی دیگر از ویژگی‌هایی  که در نظام اجتماعی اسلام می‌توان به آن اشاره کرد، همانا عبادات اجتماعی از قبیل نماز جماعت، جمعه، عیدین، فریضه‌ی حج و زکات دادن می‌باشد که اخوت، همدلی، برابری و نظم را در اجتماع زنده‌ می‌کند. اما اگر به‌نظام‌های غربی بنگریم ، جز اجتماعاتی که انسان را به‌فساد اخلاقی می‌کشاند چیزی دیگر نمی‌یابیم.

سخن آخر اینکه دین اسلام بهترین برنامه را برای همدیگر پذیری و همزیستی مسالمت آمیز ارئه کرده، لذا اگر امروز در جامعه‌ی اسلامی بی‌عدالتی و ظلمی دیده‌ می‌شود، تنها علت آن عمل نکردن به دین در زندگی می‌باشد.

 

 مولانا محمد صدیق «بنی کمال» مسئول مؤسسه تحصیلات عالی ولایت نیمروز:

نظام اقتصادی اسلام بهترین نظام است.

بسیاری از مردم  اقتصاد را  پول و ثروت معنی‌ می‌کنند، اما تعریف درست اقتصاد عبارت است از: اسباب و امکاناتی که برای آسایش و نیاز انسان‌ها ضروری است.

در اصطلاح دینی و عمومی اقتصاد را (دنیا) می‌گویند.

(الدنیا کلها متاع) پس هر آنچه ما از او استفاده می‌کنیم را اقتصاد گویند.

پس این را بدانیم که ما برای دنیا خلق نشده‌ایم؛ چراکه هر آنچه در دنیا است زینت و لذت زودگذر می‌باشد.

ایشان در ادامه فرمودند: از نگاه اسلام دنیا معیار کامیابی و ناکامی افراد نیست. دنیا اگر به‌طرف بدی‌ها سوق داده شود طبق قول رسول اکرم (صلی‌الله علیه وسلم) ملعون می‌گردد؛ اما اگر به‌طرف خوبی‌ها سوق داده شود، آن وقت است که دنیا انسان را به الله متعال می‌رساند.

وی در بخش دیگری از سخنانشان فرمودند: اسلام همان‌طور که در بخش‌های دیگر زندگی برنامه‌ریزی و توجه کرده است، عینا به‌همان اندازه برای نظام اقتصاد اسلامی نیز برنامه داشته و توجه خاصی کرده است.

در اقتصاد اسلامی سه شرط عمده موجود است:

۱. عدالت؛

۲. صداقت؛

۳. خیرخواهی.

چیزی که در دیگر نظام‌ها کمتر با آن توجه شده یا اصلا به آن اشاره نشده است.

ایشان ادامه دادند: اسلام برای کسب اقتصاد حدود و مرزهایی وضع نموده و انسان‌ها را در کسب اقتصاد آزاد نگداشته است.

درنتیجه باید گفت: اقتصاد اسلامی ما را به فلاح و نجات در دنیا و آخرت می‌رساند و نیز نیازهای مارا فراهم می‌کند.

 

مولانا احمدالله «حبیبی» مسئول نهاد دینی احیاءالعلوم ولایت نیمروز:

بهترین نظام، نظام اسلامی است.

ایشان فرمودند پیامبر اکرم (صلی الله علیه وسلم) زمانی‌که در شهر مدینه مستقر شدند، اولین کاری را که انجام دادند، نظام اسلامی را پایه‌گذاری کردند؛ چراکه در انسان دو بعد وجود دارد ۱- بُعد روحانی و معنوی ۲- بُعد مادی و حیوانی و تنها نظامی که پاسخگوی این دو بُعد بشری است، همانا نظام اسلامی بود که پیامبر اکرم (صلی‌الله علیه وسلم) آن را بنیان گذاری کردند.

ایشان فرمودند: ویژه‌گی‌های  نظام اسلامی در آن زمان به قرار ذیل بود:

۱. دعوت الی الله؛

۲. امنیت؛

۳. توجه به معیشت مردم؛

۴. عدالت.

لذا هر نظامی‌که این چهار ویژگی را داشته باشد کامل‌ترین نظام‌ها است.

دعوت الی الله وظیفه‌ی اصلی نظام اسلامی می‌باشد و این ویژگی فقط خاصه‌ی نظام اسلام است و نظامی که نتواند امنیت را فراهم کند، در نزد اسلام و کفر مردود است.  و امنیت زمانی فراهم می‌شود که افراد نظام احساس مسئولیت کنند.

ناگفته نماند که امنیت سه چیز باید گرفته شود:

۱. جان؛

۲. مال؛

۳. آبروی.

از دیگر ویژگی‌های نظام اسلامی،توجه به معیشت است؛ زیرا این موضوع جزء ضروریات زندگی انسان‌ها می‌باشد. و رسول‌الله (صلی‌الله علیه وسلم) به این مسئله توجه خاصی داشته و به‌خوبی اسباب معیشت را برای مردم فراهم کردند.

وی در بخش دیگری از سخنانشان فرمدند: امروزه نظام‌های غیراسلامی نیز ادعای عدالت دارند، اما دروغ می‌گویند. تنها نظامی‌که می‌تواند عدالت را به‌معنی واقعی آن اجرا کند همانا نظام اسلامی است و بس.

و این نکته هم باید خاطرنشان شود که عدالت باید از روز اول در نظام اجراء شود؛ چون تاخیر در عدالت عرش الهی را به‌لرزه در می‌آورد. لذا بهترین نظام برای اداره یک کشور برنامه‌ای است که اسلام برای آن تعیین کرده‌است.