همدلی از همزبانی بهتر است

کمک‌رسانی و داشتن شعور و احساس همدردی با نیازمندان و محتاجان از صفات بارز مؤمنان در اسلام و همچنین جزو ارزش‌های والای انسانی است. لذتی که در کمک به دیگران نهفته است، در هیچ کار و فعالیت دیگر وجود ندارد. تعاون و مساعدت به دیگران بیانگر مرام و منش انسانی و نشان‌دهنده‌ی اصل جوهر انسانیت در وجود انسان‌های بزرگ‌منش است.
روح‌های کوچک همیشه درد جسم و تن خودشان را احساس می‌کنند و در پی درمان آن هستند، اما به درد دیگران کاری ندارند و حتی احساس هم نمی‌کنند تا برای آنان درمانی شوند یا درمانی یابند. اگر دردمندی به آنان مراجعه کند و دردش را در میان بگذارد، با کمال خونسردی می‌گویند که این درد، مشکل شماست و ربطی به من ندارد و چاره‌ای از من ساخته نیست. ولی روح‌های بزرگ تنها به برطرف‌شدن مشکل خودشان قانع نمی‌شوند و پا پس نمی‌کشند، بلکه دستشان را به‌سوی هر دردمند و آسیب‌دیده‌ای دراز می‌کنند و در امواج خروشان دریای مشکلات کشتی نجاتشان می‌شوند. از تن خودشان می‌کَنند و وصلهٔ تن آنان می‌کنند و خودشان رنج گرسنگی را تحمل می‌کنند و لقمه‌ای بر دهان نیازمندی می‌گذارند. روح آنان روح همه‌ی بدن‌هاست و درد همگان را احساس می‌کنند.
به قول سعدی،
من از بینوایی نیم روی زرد
غم بینوایان رخم زرد کرد
                                                                
اگر درد دیگران در کسی پیدا شد، از گرسنگی دیگران خوابش نمی‌برد و تحمل گرسنگی برای خودش از گرسنگی دیگران آسان‌تر می‌شود، اما تحمل دیدن و شنیدن درد و رنج و مشقت دیگران را ندارد و خوابش می‌پرد و قامتش را برای اقدام‌کردن می‌افراشد. اگر خاری در پای دیگران فروبرود، مثل این است که در پای او فرو رفته است و اذیتش می‌کند؛ درست همانند مادری که هرگونه رنج و سختی را برداشت می‌کند و لب فرومی‌بندد و آه نمی‌کشد، اما نمی‌تواند لحظه‌ای ناراحتی فرزندش را تحمل کند و بی‌تفاوت باشد.
پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌والسلام  فرموده است: «المؤمنون کرجل واحد ان اشتکی عينه اشتکی کله و ان اشتکی رأسه اشتکی کله.» (مشکواة: ۴۲۲) «همه‌ی مؤمنان همانند شخص واحد هستند: اگر در چشم او مشکلی پيش بيايد، همه‌ی بدن او درد می‌کند و اگر در سر او مشکلی پيش بيايد، همه‌ی بدن او درد می‌کند.»
قرآن کریم درباره‌ی پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌وسلم می‌فرماید: «فَلَعَلَّک باخِعٌ نَفْسَک عَلی آثارِهِمْ إِنْ لَمْ یؤْمِنُوا بِهذَا الْحَدِیثِ أَسَفاً» (کهف: ۶.) «شاید اگر به این سخن ایمان نیاورند، تو جان خود را از اندوه، در پیگیری (کارشان)، تباه کنی.»
در آیه‌ی دیگر می‌فرماید: «لَقَدْ جاءَکمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِکمْ عَزِیزٌ عَلَیهِ ما عَنِتُّمْ حَرِیصٌ عَلَیکمْ بِالْمُؤْمِنِینَ رَؤُفٌ رَحِیمٌ» (توبه: ۱۲۸) «قطعاً برای شما پیامبری از خودتان آمده که بر او دشوار است شما در رنج بیفتید… .»
امروز ملت افغانستان پیش هر روز دیگر به همدیگر نیاز دارند، لذا برای مردم افغانستان شایسته است که به هموطنان خودشان که از ایران و سایر کشورهای اخراج شدند و به وطن برگشتند، کمک کنند و دست یاری دراز کنند؛ هر شخص و خانواده و گروهی به اندازه‌ی توانش.
افغان‌ها همیشه در سخت‌ترین شرایط ثابت کردند که می‌توانند در کنار همدیگر قرار بگیرند و مردم خود را از گردنه‌ی مشکلات عبور دهند و به آنان یاری رسانند.
پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌وسلم و صحابه کرام زمانی که از مکه هجرت کردند، چیزی نداشتند و اموالشان را به‌خاطر اسلام در مکه مکرمه رها کرده و به مدینه مهاجر شده بودند. در مقابل، مردم مدینه به آنان یاری رساندند و اموال و دارای خودشان را با آنان نصف کردند؛ لذا بر مردم نجیب افغانستان لازم است که خود را به خصال نیکوی صحابه مزین کنند و دست برادرانشان را بگیرند و سایه‌ی سرشان شوند و لقمه‌ی دهانشان گردند.