علم نافع و عمل صالح

علم نافع و عمل صالح

مولانا علاءالدین موحد «نیمروزی»

شکی نیست که پس از ایمان، علم نافع بزرگ‌ترین هدیه الهی به بشر است. حتی شناخت و معرفت الهی بستگی به علم صحیح و دانش سالم دارد. چنان‌که علامه سعدی رحمه‌الله می‌فرمایند: “بی‌علم نتوان خدا را شناخت.” در دین مبین اسلام، نیاز بشر به علم و دانش بیشتر از نیاز او به آب و غذاست، به‌طوری‌که حتی خوردن، نوشیدن، خوابیدن و پوشیدن نیز نیاز به علم دارد.

 

علم چنان ریشه‌ای مستحکم در دین دارد که دین بدون علم، جسم بی‌جان و هیکلی مرده محسوب می‌شود. خداوند به افضل خلائق، کسی که علم تمام انبیاء را داشت، دستور می‌دهد: “وَقُل رَّبِّ زِدْنِي عِلْمًا” (پروردگارا، مرا در علم بیشتر کن). حضرت موسی علیه‌السلام نیز به‌خاطر (تشنگی) برای علم، در پی کسب دانش از حضرت خضر قدم فرسایی می‌کند. همچنین، به‌دلیل برتری علم، حضرت آدم علیه‌السلام مسجود ملائکه قرار می‌گیرد.

 

علم، ادنی را به عالی تبدیل می‌کند، خاک را به کیمیا و ظلمت را به نور تبدیل می‌سازد. نور علم در هر محیطی که بتابد، آن را متحول و دگرگون می‌سازد. اما باید بدانیم که علم زمانی نافع می‌شود که با عمل صالح همراه باشد. عمل صالح، جلوه‌گر علم و دانش است. ظهور علم در عمل است؛ اگر علم در عمل به‌کار گرفته نشود، پس از مدتی چراغ آن خاموش و خاکستر می‌شود.